|
|
Zwiedzanie miasta najlepiej zacząć od położonego w
centrum miasta ratusza wzniesionego w latach 1763-1766 prawdopodobnie
wg projektu Jana Zygmunta Deybla. Obecny ratusz wybudowano na miejscu
poprzednio istniejących kilku drewnianych ratuszy, zniszczonych
przez pożary.
Zbudowany na planie krzyża, jest typowym przykładem
ratusza handlowego. Obszerne skrzydła były przeznaczone na sklepy,
a pomieszczenia o charakterze administracyjnym znajdowały się w
części wieżowej, usytuowanej centralnie.
Ratusz nie jest jednorodny stylowo. Dolne partie budowli mają cechy
architektury późnobarokowej, wieża nosi znamiona rokoka, a jej górna
kondygnacja i zwieńczenie cechują spokojniejsze formy klasycystyczne.
Na wieży figura Atlasa Jacka dźwigającego kulę ziemską. Wg legendy
koniuszy księżnej Aleksandry miał na imię Jacek.
Kuranty wygrywają poloneza "Pożegnanie Ojczyzny" Kleofasa
Ogińskiego.
Obecnie ratusz jest siedzibą Muzeum Regionalnego.
Po
przeciwnej stronie ulicy Floriańskiej, na wprost ratusza, wznosi
się barokowo-klasycystyczny kościół pw. Św. Stanisława. Ufundowany
przez księcia Kazimierza Czartoryskiego, kasztelana wileńskiego
i jego żonę Izabellę z Morsztynów, wybudowany został w latach 1740-49.
Wzniesiony we wschodniej pierzei ówczesnego rynku, był to pierwszy
w Siedlcach kościół murowany, który zastąpił, istniejący wcześniej,
stary kościół drewniany. Fasada dobudowana przez architekta Stanisława
Zawadzkiego w 1793r. kosztem Aleksandry Ogińskiej. Wnętrze
bazylikowe, trójnawowe. Fasada dwukondygnacyjna, w dolnej kondygnacji
portyk toskański, na którym opiera się balkon. W kościele na uwagę
zasługują obrazy czterech ewangelistów z kolekcji Ossolińskich,
znajdujące się w prezbiterium. W ołtarzach bocznych są obrazy Szymona
Czechowicza.
Najbliższe otoczenie kościoła stanowi późnobarokowa
plebania z pięknym mansardowym dachem i ryzalitem na osi zwieńczonym
tympanonem. Wybudowana w latach 1768-1774 prawdopodobnie
wg projektu Jana Zygmunta Deybla. Około 1781r., w czasie przebudowy
pałacu, była siedzibą Aleksandry Ogińskiej. W XIX w. stanowiła kolejno
siedzibę Trybunału i poczty.
Od ulicy Pułsudskiego przy kościele św. Stanisława znajdują się
fragmenty dawnej bramy-dzwonnicy. Brama miejska miała kształt łuku
triumfalnego o trzech arkadach. Zbudowana w latach 1773-76
kosztem Aleksandry Ogińskiej. Została rozebrana w 1941r.
przez Niemców, gdyż utrudniała ruch pojazdów i wojska na wschód.
Przy ulicy Kościuszki, w niewielkiej odległości od
kościoła, jest pałac-klasycystyczna rezydencja magnacka. Został
on wzniesiony na miejscu drewnianego dworu przez księcia Kazimierza
Czartoryskiego przed 1730r. Gruntownej przebudowy dokonała
jego wnuczka - księżna Aleksandra Ogińska w latach 1776-1782
wg projektu architekta Stanisława Zawadzkiego. Pałac otrzymał klasycystyczną
bryłę i układ wnętrz.
W
XVII w. w pałacu gościł król Stanisław August Poniatowski,
na którego przyjazd została wzniesiona kolumna toskańska (przy ul.
Sokołowskiej), zwieńczona barokowym krzyżem. Kolumna do dziś wskazuje
dojazd do honorowego dziedzińca pałacu.
W pałacu bywali także przedstawiciele znamienitych rodów - Braniccy,
Potoccy, bohaterzy narodowi - Tadeusz Kościuszko oraz poeci epoki
oświecenia - Julian Ursyn Niemcewicz, Franciszek Karpiński, Franciszek
Kniaźnin.
Po śmierci Aleksandry Ogińskiej pałac wraz z dobrami
siedleckimi przeszedł na własność rządu i od tej pory stał się obiektem
użyteczności publicznej.
Sąsiedztwo pałacu stanowił park założony w XVIII w. przez
Czartoryskich jako ogród włoski. Po przejęciu majątku księżna Ogińska
zmieniła jego wygląd i ok. 1768 r. urządziła park sentymentalny
z dziko rosnącymi laskami, gajami, klombami, krętymi drogami i kanałami
z licznymi wyspami. Było w nim ponad trzydzieści różnych budowli:
domki mieszkalne księżnej, altany, łazienki, domek rybacki. meczet
turecki, oranżeria, stajenka, wiatrak i in. W XIXw. oba ogrody -
włoski i angielski - przekształcone zostały w istniejący do dziś
park miejski.
Ostatnim
z zabytków związanych z rodem Ogińskich jest, znajdująca się przy
ul. Starowiejskiej, kaplica św. Krzyża, wzniesiona wg projektu Zygmunta
Vogla w 1791r. Została zbudowana jako kaplica pałacowa na
miejscu pierwszego kościoła. Klasycystyczna, ośmioboczna, nakryta
kopułą, zwieńczona ażurową latarnią. Z trzech stron ozdobiona portykami
z kolumnami toskańskimi. Od strony wschodniej, nad wejściem do krypty
grobowej Aleksandry Ogińskiej, portyk ze złamaną kolumną i monogramem
A.O. Na drzwiach głównych kołatki w kształcie lwich głów z końca
XVIII w. Wewnątrz znajduje się antepedium ręcznie haftowane prawdopodobnie
przez A. Ogińską z jej inicjałami.
Zabytkiem godnym obejrzenia, mimo swojej niespełna
stuletniej historii, jest siedlecka katedra. Wzniesiona w latach
1905-1912 wg projektu inż. Zygmunta Zdańskiego, architekta
gubernialnego, na planie krzyża łacińskiego, trójnawowa, w stylu
neogotyckim. Monumentalny kościół, z charakterystycznymi, widocznymi
w promieniu kilku kilometrów od miasta wieżami, został wybudowany
zgodnie z zasadami i proporcjami średniowiecza. Zniszczone i odbudowane
po II wojnie witraże, przedstawiają dzieje kościoła w Polsce i na
Podlasiu.
Przy ul. Piłsudskiego znajduje się klasycystyczny
budynek, wzniesiony wg projektu Antonio Corazziego w latach 1827-28,
w miejscu dawnego zajazdu przy Trakcie Brzeskim. Za czasów Aleksandry
Ogińskiej wydawano w nim posiłki dla biednych, obecnie jest siedzibą
poczty. W dawnej oberży młodość spędził Aleksander Orłowski, przyszły
malarz-batalista, którego zdolności zauważyła, i pomogła im się
rozwinąć księżna Aleksandra.
Do wyróżniających się obiektów architektonicznych
Siedlec należy także kamienica przy ul. Floriańskiej 5. Zbudowana
w końcu XIX w., została kupiona przez cerkiew prawosławną, która
utworzyła tam ochronkę. Obecnie jest to własność kościoła św. Stanisława.
Kamienica w stylu eklektycznym łączy elementy renesansu, baroku
i klasycyzmu.
Powrót na początek
|